Jongeren minder radicaal door Fort van de Democratie

Samenhang tussen positieve opvattingen over democratie en afname van discriminatie.

In het voorjaar van 2011 is een onderzoek uitgevoerd naar de leereffecten van het Fort van de Democratie door de Universiteit van Amsterdam.

Jongeren uit het MBO kreeg een vragenlijst voorgelegd over onderwerpen die in de interactieve tentoonstelling aan de orde komen, zoals de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst, diversiteit en conflicten en minderheidsgroepen, radicalisering en respect.

- Jongens worden democratischer door bezoek aan het Fort van de Democratie.

- De meiden komen al binnen met een rugzak vol democratische opvattingen, maar jongens lopen hun ‘achterstand’ in.

Uit het onderzoek blijkt dat jongeren die de tentoonstelling in het Fort van de Democratie hebben bezocht, meer kennis over democratie verwerven.

Met name jongens onder de 18 jaar, die studeren aan een ROC, doen het erg goed. Ze hebben na het bezoek aan het fort niet alleen meer kennis van de democratie, ze worden ook democratischer in hun opvattingen.

Overigens wil dat niet zeggen dat de meiden het voor minder doen. Meiden brengen al een behoorlijk pakket democratische opvattingen mee naar het Fort van de Democratie.

Interessant is wel dat jongens en meisjes ongeveer op een gelijk niveau het Fort verlaten. Het is de jongens blijkbaar gelukt om hun achterstand in te lopen.

- Jongeren hebben minder radicale opvattingen na bezoek Fort van de Democratie.

Verder is opmerkelijk, dat wie de tentoonstelling hebben bezocht minder radicaal zijn dan de deelnemers die dit nog niet hadden gedaan. Dat geldt het sterkst voor jongens onder de 18 jaar in het MBO. Voor meisjes geldt dit ook, maar de verschillen zijn groter bij de jongens.

- Jongeren discrimineren minder na bezoek aan Fort van de Democratie

- Waardering voor moslims zit in een stijgende lijn.

In het onderzoek is de jongeren gevraagd om een waardering uit te spreken over minderheidsgroepen. De resultaten zijn opmerkelijk. Wanneer we de waardering die men geeft aan de groep waar men zelf toe behoort uitsluiten, dan blijkt dat jongeren die de tentoonstelling in het Fort van de Democratie hebben bezocht minder discrimineren.

Het verschil geldt vooral voor autochtone jongeren. Bijzonder detail is dat de minderheidsgroep moslims na het bezoek aan het Fort van de Democratie door hen positiever wordt beoordeeld.

- Meer kennis over democratie hangt samen met minder discriminatie.

- Wanneer jongeren meer democratische opvattingen hebben, zijn ze ook meer tegen discriminatie en radicalisatie.

- De-radicalisering hangt samen met meer waardering voor minderheidsgroepen.

Uit het onderzoek is gebleken dat de methode van het Fort van de Democratie werkt. De waarde van het onderzoek is de vaststelling dat docenten in het voortgezet onderwijs en het ROC, die met hun leerlingen en studenten naar het Fort van de Democratie komen, investeren in hun toekomst als democratische burgers.

Fort van de Democratie kan door

De Stichting Vredeseducatie nam in 2007 het initiatief voor het Fort van de Democratie, dat inmiddels door duizenden jongeren is bezocht.

In een oude flankkazemat uit 1828 en een voormalige atoomschuilbunker uit 1955 is een uitdagende interactieve tentoonstelling ingericht, waarin bezoekers onderzoeken wat democratie betekent en hoe zij daar zelf aan kunnen bijdragen.

Het onderzoek vond plaats naar aanleiding van een projectsubsidie in het kader van het Actieplan Polarisatie en Radicalisering van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

Uitvoering onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd vanuit de Programmagroep Sociale Psychologie van de Universiteit van Amsterdam door Irene Ooijen in verband met haar masterthese. Zij werd vanuit de universiteit begeleid door dr. Bertjan Doosje, drs. Liesbeth Mann en dr. Allard Feddes en vanuit het Fort van de Democratie door drs. Jan Durk Tuinier.

Wilt u eind 2011 een exemplaar van het onderzoeksrapport ontvangen, geef dan uw adres door via: vrede@xs4all.nl

Kritische complimenten voor Fort van de Democratie bij openbare evaluatie

In het eerste jaar van het Fort van de Democratie hebben meer dan 2.000 jongeren uit het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en hun begeleiders aan het programma deelgenomen. Tijd om terug te blikken en te evalueren tijdens de openbare evaluatie op 21 september 2009 in Utrecht. Een veertigtal docenten, medewerkers van musea en belangstellenden was aanwezig om de reacties van vijf deskundigen uit een speciaal in het leven geroepen visitatiecommissie, aan te horen. De reacties waren zeer betrokken, kritisch en over het algemeen lovend. Eén van de leden, de historische en wijsgerig pedagoog en publicist drs. T.M. Kroon, maakte een uitvoerig rapport geschreven vanuit de optiek van burgerschapswaarden. De evaluatie en het rapport van Tom Kroon zijn te downloaden.

Klik hier voor het evaluatierapport JONGEREN MAKEN DEMOCRATIE

Klik hier voor het rapport van Tom Kroon